Iragana Bilboko hilerria hartu du berriz, bere arrakasta berrestsi duten bisita antzeztuekin

Bilboko Hilerrian isiltasuna ez da inoiz erabatekoa. Nahikoa izaten da haren bidezidorretan murgiltzea lasaitasuna guztiz eraldatzeko, bai eta, orain arte, irakurri behar ziren istorioak benetan bizitzeko aukera izateko, non espero ez diren pertsonaiak agertzen diren.

Izan ere, bat-batean, hiriko ospakizun guztietan egon denaren familiartasunarekin agertzen da norbait. José Luis Pitarque da hori, eta ez du denborarik galtzen argitzen zergatik eman zuen bere izenak adierazpen herrikoi bat: ez baitzegoen oturuntzarik bera gabe, ezta festarik ere bera bertan ez zegoenik. Oso gertu, Enrique Epalzak istorioen mosaiko horrekin bat egiten du, eta Casilda Iturrizarren figurak bere ondarea gogorarazten du, hiriko ongile handienetako bat izan zen aldetik.

Ibilbidea aurrera doan heinean, ahots berriek hartzen dute hitza. Alfredo Espinosa Orivek, medikua eta Eusko Jaurlaritzako lehen sailburua izan zena Gerra Zibilean, historia berrikienaren pisua ekartzen du, bere familiako beste kide baten agerpenarekin, Licor del Polo ezagunaren asmatzaile izan zena, Julio Orive Ontiveros.

Ibilbideak gehiago harritu ezin duela dirudienean, bera agertzen da, Martina de Zuricalday, bere gurin opil karratu ospetsuen jatorria aldarrikatzen; baina baita Pitxitxi ere, espiritu zuri-gorria bizirik mantenduz eta Athleticen historian izan duen arrastoa gogoratuz, bertaratutako pertsonekin “Aliron, aliron Atlhetic campeón” abestuz. Orduan, “Doña Croqueta”, Simon Cabildo Gilek antzeztutako pertsonaia ahaztezina, bere tokia hartzen du irribarreak sortaraziz. Bien bitartean, Juana Mir kazetariak, beti adi eta luma eskuan, xehetasun guztiak begiratu, galdetu eta jasotzen ditu, istorioei ihes egiten utzi nahi ez dionaren jakin-minarekin.

Eszenaz eszena, ibilaldia bisita gidatua baino haratago doan esperientzia bihurtzen da: Bilbo beste ikuspuntu batetik ezagutaraziz, bere historiaren parte izan ziren eta, ordu batzuez, beren etxadien artean berriro ibiltzen direnen bitartez. Ia bi orduko ibilbidea honetan, konturatu gabe igarotzen dena hegazkinen urrutiko soinua lagun izanda, berriro zintzilikatu du “ez dago sarrerarik” dioen kartela, udako kultur proposamen berezi eta estimatuenetako bat bihurtuz.