Oroimenerako lekua izateaz harago, historiaz, sinboloz eta emozioz betetako paisaia bizia ere bada Bilboko Udal Hilerria. Naturak memoriarekin elkarrizketan diharduen espazio hau behatzea, eta bertako zuhaitz eta landareen bidez berraurkitzea, dagoeneko posible da, Bilbao Zerbitzuak-ek ziklo berri honetan diseinatutako floran zentratutako ibilbideari esker.

Ibilbide honen bitartez, bertaratutakoek oroimenezko lorategi bat zeharkatuko dute, non zuhaitzek, zuhaixkek eta landareek apaingarri funtzioa betetzeaz gain, esanahia, tradizioa eta espiritualtasuna ematen dioten hileta-paisaiari. Izan ere, bisitaren bidez uler daiteke espezie bakoitzaren hautaketak nola erantzuten dien sakon errotutako balio kultural, erlijioso eta sinbolikoei.

Protagonistetako batzuk hosto iraunkorreko zuhaitzak dira, betierekotasunaren eta hilezkortasunaren ideia gogorarazten dutenak; esate baterako, koniferoak, hainbat barietatetan daudenak, edo altzifreak, hilerriko espezierik adierazgarrienetakoak, 25 mota inguru dituztenak. Aipamen berezia merezi duen beste espezie bat zedroa da, indarrari, ustelezintasunari eta betiereko bizitzari lotua.

Halaber, bisitak tradizio kristauari lotutako espezieak ere biltzen ditu, hala nola Phoenix canariensis palmondoa, bizitzak heriotzaren gainean duen garaipenari lotua; olibondoa, bakearen eta itxaropenaren sinboloa —Noeren arka edo Olibondoen Mendia bezalako kontakizunetan agertzen dena—; edo gorostia, Kristoren pasioa irudikatzen duten hostoak dituen zuhaixka apaingarria.

Ibilbidea erromeroak ere osatzen du, landare iraunkorra, oroitzapenaren eta jada ez daudenekiko lotura espiritualaren ikur gisa nabarmentzen dena; Etiopiako kalak, heriotzari eta doluari lotuak, edo erresistentzia eta egokitzapenaren sinbolo diren suculentak. Baina, horretaz guztiaz gain, hilerrian apaingarri zuhaixken aukeraketa zaindua dago, hala nola, elur-bola, agapantoa edo azalea, azken hori feminitatea eta neurritasuna bezalako balioekin lotuta.

Udal Hilerriak gordetzen duen mundu botanikoan murgildu nahi dutenek izena eman dezakete ekainaren 6an eta 30ean egingo diren bisitetan.

Esperientzia horrez gain, Bilbao Zerbitzuak-ek, hilerriko urteko kultur programaren barruan, beste 5 ibilbide antolatu ditu, herritarrei espazio honen arkitektura-, paisaia- eta kultura-aberastasuna hurbiltzeko

Bilboko Udal Hilerritik paseatzea eta bertako hilarri eta panteoiek ezkutatzen dituzten istorioekin liluratzeko aukera eskainiko da berriz bisita gidatu antzeztuekin, zeinetan iraganeko ahotsek protagonismoa berreskuratuko duten memoria aktibatuz. Ahots horietako batzuk, hala nola Doña Croquetarena, Juana Mirirrena eta Enrique de Epalzarena, gaur goizean agertu dira Bilboko udaletxean Alvaro Perez Osasun eta Kontsumo zinegotziak eskainikitako prentsaurrekoan; bihar hasiko den esperientzia hau, memoriaz, emozioz eta konplizitatez betea, aurkezteko.

Izan ere, pertsonaia hauen bitartez, ibilbideak bizia hartuko du eta esperientzia hurbila eta oroitarazlea bilakatuko da. Doña Croqueta, bere izaera herrikoi eta umoretsuarekin, Juana Mir, gaur egun oroitzapenen artean agertzen den aldaketa sozialek eta sentiberatasunak markatutako garai baten isla, edo Enrique de Epalza, hiriko memoria historikoari lotua, denboran zehar egindako bidaia honetan publikoa gidatuko duten figuretako batzuk baino ez dira. Euren testigantzak bisita aberastuko dute, bertaratutakoei hilerriko istorioekin bat egitea ahalbidetuz. Oraingoan gainera, publikoak beste pertsonaia ospetsu batzuk ere ezagutu ahal izango ditu, hala nola Jose Luis Pitarque, Alfredo Espinosa eta Julio Orive.

“Bihartik aurrera, bisita gidatu antzeztuek Bilboko Udal Hilerria beste ikuspegi batetik begiratzeko aukera emango dute, ondare historikoa eta artistikoa espazio berezi horretan arrastoa utzi duten istorio pertsonalekin uztartuz”, aurreratu du zinegotziak. Izan ere, eszena eta kontakizun txikien bidez, ikusleek aurpegia eta ahotsa jarri ahal izango diote bere bide, hilarri eta panteoien artean gordetzen den oroimenari.

5 ibilbide gehiago

Edonola ere, proposamenak, Bilbao Zerbitzuak-ek urtero antolatzen duen kultur egitarauaren barruan kokatua, beste 5 ibilbide eskainiko dizkie bisitariei, espazio honen arkitektura-, paisaia- eta kultura-aberastasuna hurbilduz. “Programazio honekin, hilerria herritarrekin elkartzeko modu barri bat sustatzea nahi dugu, hiriko gune bizi gisa berretsiz, non memoria kolektiboa gorde, partekatu eta transmititu egiten den”, gehitu du zinegotziak.

Hori horrela, eta kanposantuaren azken 120 urteetako alderdi arkitektoniko, artistiko eta paisajistikoetan arreta jarri nahi dutenentzat, “Artea duen hilerria” ibilbidea eskura izango dute maiatzaren 29an, ekainaren 21ean, uztailaren 8an, abuztuaren 28an eta irailaren 4an.

Bilboko hilerriaren alderdi orokor guztiak ezagutu nahi dituztenentzat beste bisita gidatu bat egongo da; non historia, kultura eta elezaharrak aztertu eta kontatuko diren. Interesa dutenek izena eman dezakete uztailaren 19ko, abuztuaren 23ko eta irailaren 20ko saioetan.

Bestalde, ekainaren 10 eta 20an, uztailaren 14an eta abuztuaren 30ean egingo den “Gerra-eremua” bisitan, pertsona anonimoen bizitza eta heriotza aztertuko da, istorio bereziak dituzten pertsona anonimoen eta politikari, pentsalari, zientzialari eta abarren bizitzaren eta heriotzaren alderdi garrantzitsuak ikusaraziz.

Horrez gain, aurten herritarrek Bilbao Zerbitzuak-ek diseinatu dituen bi ibilbide hauek aukeran izango dituzte: “Hilerria deszifratzen: sinboloak eta irudiak” eta “Flora eta Pasaia”. Lehenengo ibilbidea gaur hasiko da, hilak 21, eta ekainaren 24an, uztailaren 30ean eta irailaren 6an eta 8an jarraituko du, hilerriko hilobiak eta monumentuak apaintzen dituen hileta-ikonografia aberatsa eta liluragarria aztertuz. Bigarren ibilbideak hilerriko aberastasun botanikoa izango du ardatz. Interesa dutenek ekainaren 6an eta 30ean izango dute bertaratzeko aukera.

Izen-emateak eta erreserbak

Bisita gidatu hauetara joan nahi dutenek izena eman dezakete bilbaozerbitzuak.bilbao.eus webgunean, eta eskainitako daten artean eguna eta ordua aukeratu. Nolanahi ere, pertsona talde, enpresa edo kolektiboentzako bisitak hitzar daitezke interesdunekin adosten diren egun, ordu eta baldintzetan. Bilbao Zerbitzuak-ek Bilboko Udal Hilerrira hurbiltzeko garraio publikoa erabiltzea gomendatzen die bertaratutakoei.

Interesdunek izena eman ahal izango dute ekainaren 12ko 10ak arte, Bilbao Zerbitzuak-en webgunearen bidez

Lehiaketa ekainaren 13an izango da, eta artistek kanposantuaren ondare-, arte- eta paisaia-balioa islatu beharko dute beren mihiseetan

Bilboko Udal Hilerria arte sorkuntzarako gune bihurtuko da berriz datorren ekainaren 13an, Bilbao Zerbitzuak-ek antolatzen duen aire zabaleko Pintura Azkarraren V. Lehiaketarekin. “Bilbao Zerbitzuak-ek sorkuntza artistikoa sustatzeko egiten duen apustu kulturalaren barruan kokatzen da lehiaketa hau, eta udal-hilerriaren adierazpen piktorikoa eta aberastasun historikoa balioestea du helburu”, azaldu du Álvaro Pérez Osasun eta Kontsumo zinegotziak.

Lehiaketa 8:30ean hasiko da eta 13:30ak arte iraungo du. Denbora tarte horretan, parte-hartzaileek jatorrizko obra bat egin beharko dute in situ, Bilboko hilerrian oinarrituta. Piezek hileta-artea islatu beharko dute, zentzurik zabalenean, eta arreta berezia jarri beharko dute monumentu-, arte-, paisaia- eta sinbolo-elementuetan, bai eta espazio horrek duen lasaitasun- eta harmonia-sentsazioan ere.

Parte hartu nahi dutenek izena eman beharko dute aldez aurretik, ekainaren 12ko 10ak baino lehen, Bilbao Zerbitzuak-en webgunean dagoen formularioaren bidez. Lehiaketaren egunean bertan, gainera, akreditazio aurrez-aurre jaso beharko dute, 08:30etik 10:30era, hilerriko bulegoetan.

Teknika librea

Parte-hartzaile bakoitzak obra bakarra aurkeztu ahal izango du, lehiaketa dirahun bitartean aire zabalean eginikoa. Teknika piktorikoa librea izango da — olio-pintura, akrilikoa, akuarela edo teknika mistoak —, eta kanpoan geratuko dira argazki-errealizazioak edo errealizazio digitalak. Era berean, obrak gutxieneko neurri batzuetara egokitu beharko dira, bai eta erakundeak aldez aurretik prestatutako eta zigilatutako euskarrietara ere. Aurreko edizioetan bezala, gutxieneko neurria 80×60 cm-koa izango da; eta akuarela bada, 50×30 cm-koa.

Sorkuntzak Hilerriko Kaperan entregatuko dira 13:30etik 14etara, eta une horretatik aurrera epaimahaiak, kultura eta arte arloko profesionalez osatua, lan irabazleak aukeratuko ditu. Epaia egun horretan bertan jakinaraziko da, 14:30etik aurrera.

Sariak

Lehiaketak hiru sari banatuko ditu lan onenen artean: 1.000 euroko lehen sari bat egongo da, 500 euroko bigarren sari bat eta 300 euroko hirugarren sari bat. Gainera, epaimahaiak 250 euroko accesita ematen ahalko du, egoki baderitzo.

Saritutako artelanak Bilbao Zerbitzuak-en arte bilduman sartuko dira, espazio horri lotutako ondare artistikoa aberasten lagunduz.

Bilbao Zerbitzuak-ek bake eta lasaitasun giroa eskainiko die berriro familiei ohiko poesia errezitaldiarekin. Oraingoan ere, Bizkaiko Elkarte Artistikoak eta LauKote emakume abesbatzak parte hartuko dute

Maiatzeko lehen igandean, ohikoa denez, Bilbao Zerbitzuak-ek omenaldia egingo die berriz ere gurekin ez dauden amei, emakumez osaturiko poesia errezitaldi berri batekin. Errezitaldia Udal Hilerriko kaperan izango da, hilaren 3an, 12etan, eta bake eta lasaitasun giroa eskainiko die familiei, baita maite dituzten pertsonen berotasun eta maitasunak babestuta sentitzeko gune bat ere.

Errezitaldia Bizkaiko Elkarte Artistikoak eskainiko du 15 poesia abestuz. Oraingoan, rapsodekin batera, LauKote emakumezko abesbatzako emakumeen ahotsak izango dira ere, 5 musika-piezarekin.

Aurreko urteetan bezala, ekitaldia amaitzean, 100 bitxilore bouquet edo sorta banatuko zaizkie bertaratutakoei, izakinak agortu arte.

Mugarri kultural gehiago hilerrian

Aurtengo kultur programazioak mugarri garrantzitsu gehiago izango ditu, hala nola pistetan eta enigmetan oinarritutako esperientzia interaktibo berria, bisita gidatu eta antzeztuen ziklo berria, film laburren lehiaketa, aire zabaleko pintura lehiaketa, saxofoi eta piano kontzertua edo Santu Guztien jaiaren ospakizuna, besteak beste.

Aurten, hiru lurralde historikoetako 59 pertsonek parte hartu dute lehiaketan

Argazkigintza zaleak Bilboko Udal Hilerrian bildu dira gaur goizean, Bilbao Zerbitzuak-ek urtero antolatzen duen V. Argazki Lehiaketa dela eta. Zalantzarik gabe, lehiaketa honek jarraitzaile gehiago lortzen ditu urtez urte, aurten 59 partehartzailerekin. Nolanahi ere, aurten epaimahaiak, El Correoko argazkilaria Ignacio Pérez Jiménezek eta Deia-ko argazkilaria Óscar González Ruizek, argazkigintzan ospe handia duenak, eta Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo Arloko zinegotzia Álvaro Pérezek osatua, lehen saria eman diote José Luis Rodríguez Morán izeneko «Rain» instanteari (Zalla), “gaiaren originaltasunagatik, kalitate teknikoagatik eta obra berak duen komunikazio-indarragatik”, azaldu dutenez.

Oraingo honetan, bigarren saria Patricia Zubieta Bacigalupe-n (Bilbao) “Encrucijada” irudiari egokitu zaio, eta José Antonio Fernández Pérez (Bilbao) “Sagrado corazón” argazkiari.

“Argazkigintza tresna bikaina bihurtu da Bilboko memoria kolektiboaren parte den espazio hau deskubritzeko eta berrinterpretatzeko”, goraipatu du Álvaro Pérez zinegotziak. Baina lehiaketak bilbotarren interesa pizteaz gain, aurten hiru lurralde historikoetako parte-hartzaileak izan ditu ere, eta horietatik 14 emakume izan dira eta 45 gizon.

Aurreko edizioetan bezala, saritutako lanak katalogo digital batean jasoko dira, eta katalogo hori Bilbao Zerbitzuak-en webgunean egongo da eskuragarri.