Bilboko Udal Hilerriko Pintura Lehiaketaren I. edizioko irabazleei ekainaren 17an eman zitzaizkien sariak, Bilboko Udaletxeko Areto Arabiarrean. Lanak astebetez erakutsiko dira Erriberako Merkatuko kartel digitaletan eta Bilbao Zerbitzuak-en webgunean. Gainera, lehiaketaren oinarrien arabera, saritutako margolanak eta emandakoak Bilboko Hilerrian ere egongo dira ikusgai Domu Santu eguneko kultur programazioan.

“Beste ezer baino lehen, lehiaketa honetako irabazleak zoriondu gura nituzke, egindako lanen bidez benetako talentu artistikoa gozatzeko aukera eman digutelako. Bestalde, eskerrak eman gura dizkiet parte-hartzaile guztiei euren margolanen bidez Bilboko Udal Hilerriaren edertasuna eta xarma gozatzeko modu berriak erakusteagatik”, adierazi du Yolanda Díez Bilboko Udaleko Alkateorde eta Osasun eta Kontsumo Zinegotzi Ordezkariak.

Aida Mauri Crusat bartzelonarraren “Entrada a la Cripta” margolanak lortu zuen lehen saria, eta José Reyes Rodriguezen “Capilla somonte basabe” eta Carlos Espiga Alfonsoren “Esculturas” lanek bigarren eta hirugarren sariak lortu zituzten, hurrenez hurren. Era berean, Josep Millasen «Cementerio de Bilbao» pinturak akzesita lortu zuen.

Jarduera pertsonaia ospetsu batzuek eta gidari edo aurkezle batek egingo dute, guztiak ere Bizkaiko Arte Elkarteko kideak. Pertsona horiek lurperatutako pertsonak ordezkatuko dituzte, eta haien bizitzaren alderdi garrantzitsu eta bitxiak kontatuko dituzte.

Gehienez ere, 100 lagunentzako ekitaldia da, eta hortaz, erreserba egin behar da Bilbao Zerbitzuak erakundearen bulegoetan, 944 231 019 telefonora deituta edo Bilbao Zerbitzuak erakundearen webgunearen bidez, uztailaren 6ko 13:00ak arte.

Bilboko hilerriak bisita antzeztua eta gidatua antolatu du uztailaren 9ko (zapatua) gauean, 21:00etatik 22:30era bitartean. Bisita horretan, parte-hartzaileak hainbat espaziotatik (sarrera, hilobiak, panteoiak …) ibiliko dira eta horiek ezagutuko dituzte (edo berriro deskubrituko dituzte). Bilboko historia hilerrian lurperatuta dauden pertsonen bitartez, inoiz imajinatu gabeko moduan, kandelen argitan. Bilboko Udal Hilerria ezagutarazteko eta hilerriko ondare kulturalari, historiko-artistikoari, paisaia-ondareari eta hileta-ondareari balioa emateko Bilbao Zerbitzuak egiten ari den kultura-jardueren barruan kokatzen da honako hau.

Bilboko Udaleko alkateorde eta Osasun eta Kontsumo Saileko zinegotzi ordezkari Yolanda Díezek azaldu duenez, “heriotzaren kontzeptua, askotan, arindu eta ahuldu egin da alderdi morbosoenak goraipatuz. Horregatik, ekimen honekin heriotza modu naturalagoan eta lasaiagoan ulertzeko modu bat erakatsi nahi diogu gizarteari. Testuinguru horretan, ikuspegi hori ahaztu gabe eta oztopoei aurre egiteko borrokatuz, gure proiektua Europako hilerriek gaur egun duten joerarekin bat dator, hau da, hilerriak hurbiltzea pertsonei, bizidunei, hartara, hilerriez bizitzan goza dezaten, bake-, lasaitasun-, kontsolamendu- eta gogoeta-leku gisa, ondare historiko kulturalaz gozatzeko eta denboran zehar bilakaera soziala zer-nolakoa izan den ikusteko leku gisa.

Bisitan, hilerrian lurperatutako hainbat pertsonaia ospetsuren istorioa antzeztuko da, txistu-musikarekin eta musika klasikoarekin lagunduta. Era horretan, Bilbao Zerbitzuak erakundeak hileta-kultura gizarteari hurbilduko dio, «tresna pedagogiko» baten moduan, osagai batzuk eta besteak nahastuko dituen ekimen batean, bitariko formatu batekin, alegia, bisita gidatu eta «performance» gisara.

Giroko soinuen, musikaren, ekintza performatiboen eta dinamikoen bidez, parte-hartzaileak hilerrian paseoan ibiliko dira ilunpetan, kandelen eta ilargiaren argia lagun. Kandelak bisitaren hasieran banatuko zaizkie, inork xehetasunik gal ez dezan.

Bilboko hilerria bisitatzea aukera ezin hobea da uriari, jendeari eta lurrari buruz dakiguna ezagutu, gogoratu eta zabaltzeko. Hilerri bat bisitatzean iragana ezagutu daiteke, hildakoen istorioen bidez hiriaren bizitza jasotzen baita, eta horrek gure ingurua eta hilerri hau beste modu batera ikusteko aukera ematen baitigu” zehaztu du Diezek.

Jarduera pertsonaia ospetsu batzuek eta gidari edo aurkezle batek egingo dute, guztiak ere Bizkaiko Arte Elkarteko kideak. Pertsona horiek lurperatutako pertsonak ordezkatuko dituzte, eta haien bizitzaren alderdi garrantzitsu eta bitxiak kontatuko dituzte.

Hala, gauaren aterpean, Bilboko udal-hilerriaren historia, hilerriak gordetzen duen artea eta hilerrian dauden XX. mendeko pertsonaia garrantzitsuen bizitza (Casilda Iturrizar eta Tomás José de Epalza senar-emazteak, Juana Mir idazlea, Gabriel Aresti poeta eta Rafael Moreno Aranzadi (Pichici) Athleticeko jokalaria, besteak beste) kontatuko digute, panteoi liluragarrien eta harrizko edo brontzezko estatuen artean.

Ez hori bakarrik, 1902ko apirilaren 27an inauguratu zenetik gaur egunera arte Bilboko XX. mendeko historia astindu duten gertaera mingarriak ere gogoraraziko dizkigute, hala nola hauek: Zabalguneko Zirkuko haurren tragedia, 1912an; Espainiako Gerra Zibila, ekialdeko harresia lekuko, 538 pertsona fusilatu baitzituzten, batez ere miliziano errepublikanoak; Larrinagako espetxeko erasoko, La Galerako eta Aingeru Zaindarietako biktimak; Altuna Mendi eta Cabo Quilates itsasontzietako biktimak, Kriptan ehortziak; eta Oiz mendiko 1985eko hegazkin-istripuko biktimak.

Bitxikeria asko dira Bilboko udal-hilerrirako bisita hori esperientzia ahaztezina egiten dutenak; udal-hilerria Espainiako hilerri zaharrenetako bat eta Europako hilerri esanguratsuenetako bat da.

Izena emateko epea

Jarduera horretan parte hartzeko, beharrezkoa izango da aldez aurretik izena ematea, gehienezko kopuru bat izango baita, segurtasunagatik. Edukiera 100 lagunekoa izango da.

Bisita antzeztura joateko erreserba uztailaren 6ko 13:00ak arte egin daiteke, Bilbao Zerbitzuak erakundearen bulegoetan (30 plaza), 944 231 019 telefonora deituta (30 plaza) edo Bilbao Zerbitzuak erakundearen webgunearen bitartez (40 plaza) [Bitarteko honen bidez agortutako plazak], pertsona guztiek bisitan sartzeko aukera izan dezaten, beren baliabide edo trebetasun teknologikoak edozein izanik ere. Sarbide-kanal horietako batean betetzen ez diren plazak beste kanaletara bideratuko dira.

Ibilbidean zehar audio-sistemak erabiliko dira, bertaratzen direnek gidariaren azalpenez modu inguratzaileagoan gozatu ahal izan dezaten.

Gurutze Gorriaren lankidetza

Ekitaldia egiteko, Bizkaiko Gurutze Gorriak oinarrizko laguntza-ekipoa jarriko du -boluntario 2 eta ibilgailu bat- 20:00etatik 23:00etara bitartean, prest egongo direnak ekitaldira bertaratutako pertsonei berehalako arreta eman behar izanez gero eta bestelako osasun-gorabehera edo istripu prebenitzeko.

Bestelakoak

• Bisita ez da 12 urtetik beherakoentzat gomendatzen.
• Ezingo da argazkirik, bideorik edo audio-grabaziorik egin.
• Antzezpenak ibiltariak izango dira, eta, hortaz, ez da esertzeko leku espezifikorik egongo.
• Oinetako erosoak eta hotzetik babesteko arropa eramatea gomendatzen da.
• Ekitaldira joan ahal izateko, ezinbestekoa da erreserbaren ziurtapena aurkeztea ekitaldiaren sarreran.
• Ezinbestekoa da Bilboko udal hilerriko ate nagusian egotea (Santimami Auzoa 4, Zamudio/Derio) bisita hasi baino 15 minutu lehenago.
• Bisita ez da bertan behera geratuko euria eginda ere; bai, ordea, alerta horia edo gehiago ezarrita badago. Euria bada, zira, aterki eta oinetako egokiak eraman.
• Jarduera bertan behera utzi ahal izango da gutxieneko jende-kopurua ez badago edo antolatzaileekin zerikusirik ez duten arrazoiengatik.

Aida Mauri Crusat-ek izan da Bilbao Zerbitzuak-ek antolatutako Bilboko Hilerriko aire zabaleko pintura azkarreko I. Lehiaketaren irabazlea, ‘Entrada a la cripta’ obrarekin. Lehiaketa gaur, ekainak 4, larunbata, egin da, goiz osoan zehar, Bilbao Zerbitzuak-en Bilboko Udal Hilerriaren 2022ko kultur programazioaren Barruan, Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo Sailarekin lankidetzan. Bigarren saria José Reyes Ramos Rodriguez-ek egindako ‘Capilla somonte basabe’ lanak jaso du, eta hirugarren saria Carlos Espiga Alfonso-k irabazi du ‘Esculturas’ lanarengatik. Epaimahaiak Josep Millas Chia margolariaren ‘Cementerio de Bilbao’ lana accesit batekin saritzea erabaki du.

“Gozamena eta esperientzia ederra izan da lehiaketako epaimahaikide izatea. Lehiaketak, batez ere, Hilerriko xarma euren lanetan modu sinestezinean islatzen jakin duten parte-hartzaile guztien talentu eta sormen handia bildu du”, adierazi du Yolanda Díez Bilboko Udaleko alkateorde eta Osasun eta Kontsumoko Zinegotzi Ordezkariak. Epaimahaia pinturaren arloan ospe eta ezagutza aitortua duten pertsonek osatu dute: Enrique López Suárezek; José Ramón Muro Pereg-ek; Yolanda Díez Bilboko Udaleko alkateordea eta Bilbao Zerbitzuak elkarteko presidenteak; eta José Antonio Fernández erakundeko zuzendariak.

Lehen saria kanposantuko kaperaren fatxada nagusian inspiratu da, eta adierazpen-indar handia, konposizio ona eta marrazki bikaina dituen lana da, perspektiba konplexua eta testura iradokitzaileak islatzen dituena. Bigarren saria kanposantuko kariatide batean inspiratu da, argi eta itzalen jokoagatik, gaiaren soiltasunagatik eta marrazkiagatik nabarmentzen dena. Hirugarren saria akuarela bat da, epaimahaiari gustatu zaion tonu okredun marrazki on batekin. Akzesit bat ematen zaio estilo figuratiboko laugarren lan bati, kanposantuko kapera klaustrotik erakusten duena. Bilboko hilerria ondo baino hobeto ezagutzen da, eta nolabaiteko konplexutasuna du.

Laster jakinaraziko da saridunei sariak noiz banatuko zaizkien eta saritutako lanak katalogo digital batean ikusgai non jarriko diren. Katalogo hori Bilbao Zerbitzuak-en webgunean egongo da eskuragarri.

Gainera, gaur gerturatutako pertsonak, bai parte-hartzaileak, bai bisitariak, Bizkaiko Elkarte Artistikoak emandako pintura-klase magistral batera joan ahal izan dira. Bertan, Hilerriko panteoien estatuak esku hutsez arkatzez edo ikatzez marraztea landu da.

Lehiaketa girotzen laguntzeko, eguerdiko 12:00ak aldera, bertaratutakoek Bizkaiko Elkarte Artistikoaren hiru rapsodak une horretarako aukeratutako 15 poemen poesia errezitaldiaz gozatu ahal izan dute. Irakurketarekin batera, Zuriñe De Diego (biolina) eta Miren De Diego (biola) artistak aritu dira.

Gero eta hurbilago dago. Datorren ekainaren 4an, pinturaren eta artearen zale amorratuek hitzordua dute Bilboko Udal Hilerrian. Aire zabaleko pintura azkarreko I. lehiaketa egingo da, Bilbao Zerbitzuak-ek Bilboko leku enblematikoaren kultura eta ondare arkitektoniko, artistiko eta paisajistikoa sustatzeko eta balioesteko antolatua. Lehiaketa 9:00etan hasiko da eta parte-hartzaileek bost ordu izango dituzte lanak egiteko. Parte-hartzaileek ekainaren 3ko 12:00ak arte eman ahal izango dute izena Bilbao Zerbitzuak-en webgunean horretarako irekitako atalean. Halaber, interesdunek Bilbao Zerbitzuak-en webgunean kontsulta eta deskarga ditzakete lehiaketaren oinarriak.

«Aire zabaleko jardueraz gozatu nahi dugu, eta parte-hartzaileek panoramaz goza, euren lanetan gure udal-hilerriko arkitektura eta paisaia arloetako ikuspegi ederrak islatzen dituzten bitartean», adierazi du Yolanda Díez Bilboko Udaleko alkateorde eta Osasun eta Kontsumoko Zinegotziak. Jatorrizko asmoa lehiaketa aire zabalean egitea bada ere, eguraldiak laguntzen ez badu Hilerriko Klaustroko galeriara eramango da.

Pintura klase magistrala eta soinu poetikoak

Egun horretan bertan, Bizkaiko Elkarte Artistikoak pintura-klase magistrala emango du, bai lehiaketan parte hartzen duten margolarientzat, bai bat egitera animatzen diren kanpoko pertsonentzat. Saioa Hilerriko panteoietako estatuak arkatzez edo ikatzez esku hutsez marraztera egongo da bideratuta.

Gainera, eguerdiko 12:00ak aldera, Kaperak, Bizkaiko Elkarte Artistikoaren hiru rapsodak une horretarako aukeratutako 15 poemen poesia errezitaldia jasoko du. Irakurketarekin batera, Zuriñe De Diego (biolina) eta Miren De Diego (biola) artistak arituko dira. Aurreikuspenen arabera, ekitaldiak 55 minutuko iraupena izango du.