Bilbao Zerbitzuak-ek joan den asteburuan Euskalduna eraikinak hartutako Panasefeko III Forumaren barruan antolatutako jarduerak oso positiboki baloratu ditu, «arrakasta handi izan dutelako». «Oso pozik gaude Forumaren edizio honek bilbotarren artean izan duen harrera eta interes handiarekin. Bilbao Zerbitzuaketik oso eskertuta gaude antolatutako jarduerek izan duten emaitza eta arrakastarekin, batez ere gure Udal Hilerriari, gure hiriko leku enblematikoari, balioa ematea bilatzen zutelako, heriotzari buruzko tabua diren hesiak apurtuz», adierazi du Álvaro Pérezek, Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo Arloko zinegotzi ordezkariak.

Zalantzarik gabe, Igor Ozamiz ESHBIko Sukaldaritza Saileko arduradunak eskainitako «Eboluzio gastronomikoa hilobi irekian» tailer gastronomikoa izan zen bertaratutakoek gehien komentatu eta baloratutako jardueretako bat. Ordubetez, sukaldariak gastronomiaren eta aztarnategi arkeologikoen arteko harremana erakutsi zien bertaratutakoei, eta, beilatokietan heriotzari lotutako ohitura gisa erabiltzen ziren errezeta batzuk dastatzeko aukera eman zien ere.

«Vista Alegre, un bello paseo por el Bilbao que fue» hitzaldiarekin, Ascension Badiola idazle eta historialari bilbotarraren eskutik, bisitariek Bilboko Hilerriaren historiaren alderdirik nabarmenenak jorratu zituzten, egun hilobi eta panteoietan dauden pertsonen oroimena elkarrekin gogoratzen eta mantentzen lagunduz. Izan ere, adituak XIX. eta XX. mendeen artean Alde Zaharretik Indautxuraino hiriaren eraikuntza eta hazkundea erretratatu zuen bere hitzekin, garai hartako Bilbori buruz egon zitekeen edozein zalantza argituz.

Bi jarduera horiez gain, forumaren ospakizunean, Bilbao Zerbitzuak bere arte, argazki, pintura eta film laburren bilduma laga zizkion erakundeari, eta 3.500 lagunek baino gehiagok gozatu ahal izan zuten.

«Ekimen guzti hauek guztoi ukitzen gaituen gai bati buruzko elkarrizketa irekitzen du: heriotza eta bizitza. Horregatik, eta gure gizartean normalizatze aldera, beharrezkoa da prozesu natural honetara hurbilduko gaituzten sareak lantzen eta ehuntzen jarraitzea», ondorioztatu du zinegotziak.

Bilbao Zerbitzuak-ek 2024ko kultura programazioan antolatutako Sukaldaritzako Errezeten II. Lehiaketa bertan behera geratu da. Jarduera ostiral honetan, urriaren 25ean, egitekoa zen.

Igor Ozamiz ESHBIko sukaldaritza-arduradunak gastronomia-tailer bat eskainiko du gastronomiaren eta arkeologia-aztarnategien arteko harremana ezagutzeko, eta Ascension Badiola idazle eta historialariak hitzaldi bat emango du Bilboko hilerriaren historiaren alderdi nabarmenenak azpimarratuz

Antolatutako ekintzak urriaren 18an izango dira Euskalduna eraikinean. Bi jarduerak Panasefek forumaren III. ediziorako aurreikusi duen programazioaren barruan kokatzen dira

Sarrera librea izango da edukiera bete arte. Jada eskuragarri daude EventBrite plataforman

Urriaren 18an, Bilbao Zerbitzuak-ek heriotzari buruzko tabuak dakartzan oztopoak hausten saiatuko da Panasef-en III. Forumean (Euskalduna Bilbao, urriak 17 eta 18) parte hartuz herritar guztientzat irekiak izango diren bi jarduerekin: gastronomia-tailer bat Igor Ozamiz ESHBIko Sukaldaritza Saileko arduradunaren eskutik, gastronomiaren eta arkeologia-aztarnategien arteko harremana ezagutzeko; eta «Vista Alegre, un bello paseo por el Bilbao que fue» hitzaldia, Ascensión Badiola bilbotar idazle eta historialariaren eskutik.

«Ozamizen eskutik, hileta-ospakizunei lotutako gastronomiaz gozatzeko aukera izango dugu, eta Badiolaren hitzaldiarekin, berriz, Bilboko hilerriaren edertasunari lagundu dioten hildako guztiei omenaldia egingo diegu. Azken finean, norbaitek esan zuen heriotza bizitako bizitza eder bat besterik ez dela», adierazi du Álvaro Pérezek, Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo arloko zinegotzi delegatuak.

Tailer gastronomikoa, «Evolución gastronómica a tumba abierta» izenarekin, 16:15ean hasiko da. Bertan, Ozamizek aztarnategi arkeologikoei lotutako gastronomiari buruz duen ezagutza partekatuko du bertaratutako pertsonekin. Izan ere, hotzeko elaborazioen erakustaldi gastronomiko bat egiteaz gain, bertaratzen direnek beilatokietan heriotzari lotutako ohitura gisa jartzen ziren errezeta batzuk ere dastatu ahal izango dituzte.

Egun horretan bertan, baina 17:30ean, Ascensión Badiola idazle eta historialariak bere hitzaldia emango du, eta Bilboko hilerriko historiaren alderdi nabarmenenak azalduko ditu, hilobietan eta panteoietan dauden pertsonen oroimena gogoratuz eta mantenduz. Izan ere, XIX. eta XX. mendeen artean Alde Zaharretik Indautxura arte hiriak izan zuen eraikuntza eta hazkundea erretratatzen saiatuko da aditua. Badiolak auditore gisa bere bizitza profesionala garatu duen arren, artikuluak, kontakizunak eta telebistako dokumentaletan kolaboratu du, hitzaldiak emateaz gain.

Sarrera librea izango da edukiera bete arte, eta jada eskuragarri daude EventBrite plataforman.

Gaur Bilboko Udal Hilerriak udako ordutegia utziko du eta neguko ohiko ordutegira itzuliko da: 8etatik 18etara. Aurrez aurreko edozein izapide egiteko, Bilbao Zerbitzuak-ek hitzordua eskatzea gomendatzen du, 944 231 019 telefonoan edo info@zbk.bilbao.eus helbide elektronikoan, arreta hori eskatzen dutenek lehentasuna izango dutelako. Gainerako pertsonei arreta ondoren emango zaie.

«Aldez aurreko hitzordua herritarrek duten eskubidea da eta hala ulertzen dugu. Interesa dutenek erabil dezakete edo ez, baina arreta arintzeko eta itxaronaldiak ahalik eta gehien murrizteko, bai eta Bilbao Zerbitzuen administrazio-bulegoetan pilaketak saihesteko balio du ere», azaldu du Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo arloko zinegotzi ordezkari Álvaro Pérez Alonsok.

Edonola ere, bulegoa astelehenetik ostiralera egongo da zabalik, 8etatik 14etara. Eta larunbat eta igandeetan arreta emango zaie bakarrik hildako pertsonen familiei. Bestalde, ehorzketako guardiak ere ohiko ordutegia izango du, 8etatik 13etara.

AP-68 Peliculas-en «Un trabajo de muerte» filmak bigarren saria eskuratu du. Horrez gain, bi accesit eman zaizkie “Campanera” eta “Marmolista.com el portal innecesario” obrei, Gazte Zuzendaritza Onena izategatik eta herritarren bozka gehienak eskuratzeagatik, hurrenez hurren

Bilbao Zerbitzuak-ek joan den asteburuan 2024ko kultur programazioaren barruan antolatutako lehiaketara 15 film labur aurkeztu dira.

Bilboko Udal Hilerriaren kultura- eta ondare-aberastasuna modu original eta sortzailean ikus-entzunezko klip batean jasotzea zen Bilbao Zerbitzuak-ek antolatutako Film Laburren I. Lehiaketaren helburu nagusia; eta Lusers de bohemia produkzio taldeko artistek, Paula Brezo, Antonio Meléndez eta Marco Navarro, hori bera lortu dute «Marmolista.com el portal innecesario» lanarekin.

Obra irabazleak atzo arratsaldean aukeratu zituzten, Bilboko Hilerriko Kaperan bertan, Álvaro Pérez Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo zinegotzi delegatuak parte hartu duen ekitaldian. “Lehiaketaren lehen edizioa izateko, uste dugu erantzuna positiboa izan dela. Aurkeztutako lanek hilerriaren dibertsitate soziala eta egungo pertzepzioa adierazten dute. Harrera onak ildo horretan lanean jarraitzera animatzen gaitu. Gainera, aurkeztutako film laburrek jasotzen duten istorioak beste ikuspegi batekin ikusarazi digu lekua; eta hori zen helburua», adierazi du zinegotziak.

Lehiaketa joan den asteburuan (irailak 20-22) egin zen, 2024ko kultur programazioaren baitan. Guztira, 15 taldeek parte hartu zuten eta kanposantuko instalazio guztiak izan zituzten eskura. Aurreikusi zen bezala, film laburren grabaketak ez zuten gainerako zerbitzuak oztopatu, ezta erabiltzaileen bisitak ere.

Lehen edizio honetan parte hartu duten 15 taldeek epaimahaiaren oniritziarekin ikuskatze publikora igaro ziren, gero bi sarien eta bi accesit-en irabazleen aukeraketa egiteko. Epaimahaia honako hauek osatu dute: Álvaro Pérez Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo zinegotzi ordezkariak; Iñigo Gómez Fernández zinema zuzendari bizkaitarrak -2023an animaziozko goya irabazi zuen-, eta Ivan Miñambres UNIKO ekoiztetxeko zuzendaria; eta Eugenio Puerto Bilboko fantasiazko zinemaren jaialdiko programazio zuzendariak.

Epaimahaiak azpimarratu duenez, «lehiaketak artista parte-hartzaileen sormena eta gogoa piztu du, heriotzarekiko tabu soziala apurtzea bilatzen duten kontakizun hunkigarri eta askotarikoak sortuz, gure hildakoei eta maiteen elkartasun leku gisa erakutsiz. Bilbon bizi izan zen jendearen oroitzapenak betiko gordeko dira obra horiei esker»

Atzo Kaperan egon ziren ikusleek bozkatu eta aukeratu zituzten film laburren irabazleak. Lehen saria Lucers de bohemia taldearentzat izan da, “Marmolista.com el portal innecesario” lanagatik; eta bigarrena AP-68 Peliculas-entzat, “Un trabajo de muerte” film laburrari esker.

Bi accesit

18 urtetik beherakoen parte-hartzea eta interesa sustatzeko, Bilbao Zerbitzuak-ek “Campanera” filmari Gazte Zuzendaritza Onenaren accesita eman dio. Eta “Marmolista.com el portal innecesario” obrari beste bat herritarren bozka gehienak eskuratzeagatik.

Saritutako film laburrak Bilbao Zerbitzuak duen Arte Bildumaren parte dira orain. Bilduma bilbaozerbitzuak.bilbao.eus webgunean dago eskuragarri.

Bilboko hilerria oraindik ere jendea txundituta uztea lortzen du 2024ko kultura-programaren barruan bultzatutako bisita gidatuetan. Gerra-gunea» izeneko bisitak esaterako, 1902ko apirilaren 27an inauguratu zenetik gaur egunera arte Bilboren historia astindu duten gertaera mingarrienak azaltzen dizkigu; Zabalguneko Zirkuko haurren tragedia 1912an; Espainiako gerra zibila (1936tik 1939ra), Oiz mendiko hegazkin-istripua (1985eko otsailaren 19a), edo COVID-19aren pandemia, besteak beste. Baina horiek guztiak gidari aditu baten eskutik entzutea iraileko larunbat goiz eguzkitsu batean, ezin alderatu.

Istorioen artean, Jose Oriberena dugu, baina nor izan zen? Bada, gaur egun Bilboko hilerrian dagoen teniente bilbotar bat. Bai, gorpuzkiak bere jaioterrian daude, baina lehenago Ceutan eta gero Sevillan egon ziren, Marokoko gerran hil ondoren, non Francisco Franco izeneko koronel baten aginduetara egon zen. Herrialde horretara Garellanoko kuartelean eratu ondoren iritsi zen (orain etxebizitza-dorre altuak eta autobus-geltoki bat ezagutzen ditugu). Hilobian Alberto Oribe dago, bere anaia, txiroen mediku bezala ezaguna zena. Honek errepublikanoen bandoan borrokatu zuen, ondorioz, errepresaliatu egin zuten.

Horrelako familia istorioak hilerriak duen aberastasun arkitektoniko garrantzitsuarekin nahasten dira. Erdialdeak, «nobleei» eskainita, Quitín de la Torre, Mogrovejo eta Higinio Basterraren obrak ditu. Hara iristeko lehendik bisitariek biltegia zeharkatu behar dute. Ibilbidea hagin gerizpean dagoen hilerri zibileraino doa, eguerdiko eguzkitik babestuta agertzen den familia ebanjelistarenera heldu arte.

Bilbok XX. mendean jasan zituen gerra-gatazken beste aztarna batzuk ere aurki daitezke bisitan; alegia, alde bietara ia modu simetrikoan eraikita dauden fusilamendu-hormetan. Bertan oraindik ikusgai daude bala-markak.

Bisitaren amaieran hilerria bera bonbardatua izan zela ezagutuko da ere, ohartaraziz toki asko erreprodukzioak direla.

Larunbatean, hilaren 21a, Iñaki Bermúdez bizkaitarraren saxofoiak, Yume Takasaki japoniarraren pianoak eta Helena Ressurreição abeslari mezzosoprano portugaldarraren ahots harrigarri eta paregabea musika klasikoz beteko dute Bilboko Udal Hilerriko Kapera «La dernière chanson» kontzertuarekin, Bilbao Zerbitzuak kanposantuan urtero antolatzen duen kultur jardueren programaren barruan kokatzen dena.

Hirukote gazte zoragarri honek, 12etatik aurrera, atsegin emango diete berturatutakoei musika klasikoko konpositore handien pieza ikonikoekin; Fernande Decruck, Bruno Mantovani, Núria Gimenez Comas, Henri Duparc, Émile Paladilhe, Gabriel Fauré edo Wijnand van Klaveren esaterako.

«Kontzertu honeak Bilbao Zerbitzuak hilerrirako kultura-programaren barruko jarduera guztiekin lortu nahi dugun helburua jarraitzen du: artea eta kultura sustatzea. Baina «La dernière chanson» kontzertuaren bidez, talentu gazteei ematen diegun babesa ere erakutsi nahi dugu, gurekin izango dugun hirukote zoragarri hau bezala», nabarmendu du Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo Arloko zinegotzi ordezkari Álvaro Pérez Alonsok.

Iñaki Bermudez saxofoi jotzaile bizkaitarrak eta Yume Takasaki piano-jotzaile japoniarrak Bilboko Hilerriko Kaperan jada izan dira arrakasta handiz. Parisko Goi Mailako Musika eta Dantza Kontserbatorio Nazionalean ezagutu zuten elkar, eta Frantzian bizi dira oraindik ere nahiz eta nazioarteko agertokietan txoko bat irekitzea lortu duten. Hain da horrela, Sorbonako Unibertsitatearekin eta Pompidou Zentroarekin (Paris) batera doktoretza burutuko duen lehen atzerritarra izango dela Bermudez. Osatzen duten bikotea paregabea da, eta Bilboko Hilerriko Kaperan entzunteaHelena Ressurreição portugaldar mezzosopranoarekin batera; zalantzarik gabe, aukera aparta izango da larunbat goizaz gozatzeko. Kontzerturako sarrera librea eta doakoa izango da lekua bete arte.