Aurreko egun hauetan, eta azaroaren 1ean, Domu Santu egunean, batez ere, Bilboko Udaltzaingoak zerbitzu berezi iraunkorra eskainiko du Bilboko Udal Hilerriko sarbideetan segurtasuna bermatzeko eta trafikoa antolatzeko. Garraio publikoan joatea gomendatzen bada ere, beren ibilgailuan doazenak hilerriko sarrera nagusitik baino ezingo dira sartuko, Txorierriko BI 737-Erandio/Larrabetzu errepidetik. Ibilgailuek horretarako erreserbatutako eta egokitutako espazioetan aparkatu beharko dute.

Era berean, aurten ere, Bilbao Zerbitzuak-ek azaroaren 1ean boluntarioen dispositibo bat eta oinarrizko bizi-euskarria duen anbulantzia bat Bilboko hilerrira joatea adostu du Bizkaiko Gurutze Gorriarekin. Barrutiko sarrera nagusiko aparkalekuan egongo dira.

Era berean, hilerriko sarrera nagusian, Gurutze Gorriko boluntarioak, bi gurpil-aulki dituztela, prest egongo dira hala eskatzen duten mugikortasun urriko bisitariak kanposantu barrutik eramateko. Horrez gain, hilerriak beste bi gurpil-aulki elektriko ditu, behar dituzten pertsonek erabil ditzaten, horrela, bisita errazteko, eta laguntzaileentzat ere erakargarriagoa, erosoagoa eta errazagoa izan dadin, laguntzaileak izan ohi direlako aulkia maneiatu behar dutenak.

Laster, azaroaren 1ean, Domu Santu eguna izango dela kontuan hartuta, Bilboko udal-kanposantuak prest daude jada, bi urteko pandemiaren ostean aurten mugarik izango ez duen egun horretarako. Milaka bisitari bertaratzea aurreikusten da. Horrela, zerbitzu hurbila, errespetuzkoa eta kalitatezkoa bermatzeko, Bilboko Udalak, Bilbao Zerbitzuak-en bitartez, jardunaldiaren normaltasuna bermatuko duen ekintza-plan bat prestatu du.

Bilbao Zerbitzuak erakundeak gogorarazi duenez, Bilboko Udal Hilerria 8etatik 18etara egongo da zabalik, urritik maiatzera bitarteko neguko ohiko ordutegian, eta Deustukoak ere bere horretan jarraituko du, 8etatik 15etara, azaroaren 1ean izan ezik, orduan arratsaldeko 18ak arte egongo baita zabalik.

Yolanda Díez Bilboko Alkateorde eta Udaleko Osasun eta Kontsumo zinegotziak, ahal den neurrian, “aldez aurretik, modu mailakatuan eta garraio publikoan” joateko aholkatu du, jende-pilaketak izango dituzten lekuen sarbideetako trafikoa arintzeko.

Udalak, Bilbao Zerbitzuak erakundearen bidez, zerbitzu hurbila, errespetuzkoa eta kalitatezkoa bermatzeko operatiboa ezarri du, bisita jendetsuak espero baitira azaroaren 1erako.

Aldez aurretik joatea gomendatzen da, modu mailakatuan eta garraio publikoa erabiliz, jende-pilaketak saihesteko. Bilboko Udaltzaingoa eta Gurutze Gorria elkarrekin arituko dira egun horiek normaltasun osoz joan daitezen.

Bilboko hilerria neguko ohiko ordutegian bisitatu ahal izango da, 8etatik 18etara, eta Deustukoa, berriz, 8etatik 15etara, azaroaren 1ean izan ezik, egun horretan arratsaldeko 18etan itxiko baita.

Azaroaren 1ean, 13:00etan, Hilerriko Kaperan V. Kontzertu Lirikoa egingo da. Doakoa izango da, aforoa bete arte eta Telebilbao tokiko telebista-katearen bidez eta Bilbao Zerbitzuak erakundearen youtubeko kanalaren bidez zuzenean emango dute.

Bilboko eta Deustuko udal hilerriak prest daude azaroaren 1ean, Domu Santu egunez, milaka bisitari hartzeko; izan ere, bi urteko pandemiaren ondoren, murrizketarik gabeko jardunaldia izango da.

Hain zuzen ere, Bilboko Udalak, Bilbao Zerbitzuak erakundearen bidez, ekintza-plan bat prestatu du, gaur goizean aurkeztu dutena Yolanda Díez alkateorde eta Osasun eta Kontsumo Saileko zinegotziak eta José Antonio Fernández Celada Bilbao Zerbitzuak erakundeko gerenteak.

Diseinatutako operatiboaren helburua, aurten ere, hurbileko, errespetuzko eta kalitatezko zerbitzua bermatzea dela azpimarratu ondoren, Yolanda Diezek herritarrei eskatu die, “Bilboko hilerrietara, egun hauetan eta ahal den neurrian, aurrez joateko, modu mailakatuan eta garraio publikoan, betiere jende-pilaketak saiheste aldera».

Alkateordeak adierazi du baita, pozik dagoela duela gutxi Adiós Cultural aldizkariak antolatzen duen Espainiako Hilerrien 2022 Lehiaketan Bilboko hilerriak saria jaso duelako. Bilboko hilerriak Ingurumen arloko Ekimen Onenaren kategoriako lehen saria irabazi du, eta Jarduera Publiko Onenaren kategorian hirugarrena, urtero Estatuko hilerrien interes historiko, sozial, artistiko eta ondarezkoa aitortzen duten sarietan.

Ordutegia eta langile gehiago

Bilboko udal hilerria 8etatik 18etara egongo da irekita, neguko ordutegian (urritik maiatzera) ohi den legez; Deustukoak ere ohiko ordutegia izango du, 8etatik 15etara, azaroaren 1ean izan ezik, egun horretan 18ak arte zabalduko baititu ateak.

Bulegoetako aurrez aurreko zerbitzuan pertsona bat gehiago egongo da urriaren 29an eta 30ean eta azaroaren 1ean. Ondorioz, arreta emateko zerbitzuaren ordutegia goizeko 8:30etik arratsaldeko 17etara izango da.

Udaltzaingoaren laguntza

Ibilgailuan doazen pertsonak hilerriko sarrera nagusitik sartuko dira, nahitaez, Txorierriko BI737–Erandio/Larrabetzu errepidetik. Ibilgailuek horretarako erreserbatutako eta egokitutako guneetan aparkatu beharko dute.

Aurreko egunetan eta, batez ere, azaroaren 1ean, Bilboko Udaltzaingoak etengabeko zerbitzu berezia emango du sarbideetako trafikoa antolatzeko eta segurtasuna bermatzeko.

Gurutze Gorriaren lankidetza

Era berean, aurten ere, Bilbao Zerbitzuak erakundeak Bizkaiko Gurutze Gorriarekin adostu du azaroaren 1ean boluntarioak eta oinarrizko bizi-euskarriko anbulantzia bat eramatea Bilboko udal-hilerrira. Anbulantzia hori hilerriko sarrera nagusiko aparkalekuan egongo da.

Halaber, hilerriko sarrera nagusian, Gurutze Gorriko boluntarioek bi gurpil-aulki izango dituzte, eta eskuragarri egongo dira, hala eskatzen duten mugikortasun urriko bisitariak kanposantu barrutik mugitu ahal izateko. Gainera, hilerrian gurpildun aulki elektriko bi ere badaude, behar dituzten pertsonek erabili ahal izan ditzaten eta horrela bisita erraztuz. Aulki horiek erakargarriago, erosoago eta erabilerrazagoak dira laguntzaileentzat, haiek maneiatu behar baitituzte.

V. Kontzertu Lirikoa Kaperan, azaroaren 1ean, 13etan

Ohiko Kontzertu Lirikoa itzuli da aurten; bosgarren edizio honetan ere Kaperan egingo da, 13etan. “Bilbao Bel Canto” musika-taldeak emango du; hauek dira kideak, Patricia Sesar, sopranoa; Martín Barcelona, tenorra; Zuriñe de Diego, biolina; Miren de Diego, biola; eta Anastasia Chernyavskaya, pianoa.

Ibilbide oparoa duten musikari bilbotar hauek 13 obra interpretatuko dituzte, zenbait musikarirenak, hala nola, Webber, Händel, Kall Jenkins, Franck, Mozart, Morricone, Vivaldi, Olaizola eta Verdirenak. Kontzertua doakoa da, aforoa bete arte eta Telebilbao tokiko telebista-katearen bidez eta Bilbao Zerbitzuak erakundearen youtubeko kanalaren bidez zuzenean emango dute.

Gogobetetze-maila neurtzeko 3.000 inkesta

Bilbao Zerbitzuak erakundeak herritarrei ematen dizkien zerbitzuak hobetzen jarraitzeko, urriaren 29an eta 30ean eta azaroaren 1ean hilerrira joaten diren bisitariei inkesta bana emango zaie iristen direnean, ordura arte egindako hobekuntzak eta jasotako zerbitzuak baloratzeko. 3.000 inkesta banatzea aurreikusi da.

2022an udal-hilerrietan egin diren jarduketa nagusiak

Azken urtean zerbitzuetan eta instalazioetan egindako hobekuntzen artean, honako hauek nabarmentzen dira: galeria edo klaustroaren irisgarritasuna hobetzea eta Kaperaren eta Fusilamenduko ekialdeko hormaren aurreko lorategi-eremua txukuntzea; lehendik zeuden ibilgailuen ordez elektrikoak eskuratzea; makineria elektrikoa eskuratzea, lehengoaren ordez; hilerriko florari buruzko liburu bat egitea; eta lurreko laser bidez eskaneatzeko teknikekin 3Dn altxatzea.

Gainera, duela gutxi, Bilbao Zerbitzuak erakundeak aholkularitza eskatu dio Fekoor Gutxitasun Fisikoa edo Organikoa duten Pertsonen Bizkaiko Federazio Koordinakundeari, eraikinen irisgarritasuna eta argiztapena hobetzeko proiektuaren jarraipena egiteko.

Halaber, 2022an 44. multzoko gorpuzkinak altxatzen jarraitu da, emakidaren epea amaitu eta senideei jakinarazteko izapideak bete ondoren.

Kultur programa zabala, hilerria bizirik mantentzen duena

Azkenik, azken urte honetan kultura-jardueren programa zabal bat garatu da, ehunka pertsonaren bisita ekarri duena. Pertsona horiek hilerriak duen aberastasun artistikoa ezagutu ahal izan dute, hilerriak Bilboko ondare kultural, historiko-artistiko, paisajistiko eta hileta-ondarearen zati garrantzitsua gordetzen duen neurrian.

Jarduera kulturalak, hala nola, omenaldia guraso guztiei, martxoan; Bilboko Hilerriko I. Argazki Lehiaketa, apirilean; omenaldia ama guztiei, maiatzean; aire zabaleko I. Pintura Azkarraren Lehiaketa, ekainean; eta Hilerriko bisita antzeztua, uztailean, Bizkaiko Elkarte Artistikoarekin eta Bilbao Musika Elkartearekin elkarlanean.

Asturias, Bilbo, Kantabria, Redondela eta Valentzia izan dira udalerri eta eskualde sarituak, euren kanposantuen berezitasunagatik.

Bilboko hilerriak Ingurumen-arloko Ekimen Onenaren kategoriako lehen postua eskuratu du, eta hirugarrena Jarduera Publiko Onenaren kategorian.

“Bilbao Zerbitzuak-ek gure hiriko Hilerria guztiz jasangarria izatea lortu du”, adierazi du Yolanda Díez Bilboko Udaleko Alkateorde eta Osasun eta Kontsumo Zinegotziak.

“Hunkituta, ilusioz, eskertuta…, baina, batez ere, harro gaude aintzatespen horrekin, Estatuko hilerrien interes historiko, sozial, artistiko eta ondarezkoa aitortzen duen hileta-sektoreko kultur ekitaldi garrantzitsuenetako bat delako”. Berba horiekin erantzun dio Bilboko Udaleko Alkateorde eta Osasun eta Kontsumo Zinegotziak 2022ko Espainiako Hilerrien Lehiaketaren epaiari; izan ere, Bilboko Udal Hilerria garailea izan da eta lehen postua eskuratu du Ingurumen-arloko Ekimen Onenaren kategorian eta hirugarrena Jarduera Publiko Onenaren kategorian.

Asturias, Bilbo, Kantabria, Redondela eta Valentzia izan dira udalerri eta eskualde sarituak, euren kanposantuen berezitasunarengatik. Bilbao Zerbitzuak-ek Bilboko Udal Hilerria hiru hautagaitzatan aurkeztu zuen 2022ko Espainiako Hilerrien Lehiaketara: Monumentu Onena, Covid-19aren osasun-krisian hildako pertsonen memorialarengatik; Ingurumen-arloko Ekimen Onena, eguzki-plakak jartzeagatik eta urte amaierarako errekuntza-ibilgailuen flota osoa ibilgailu elektriko bihurtzeagatik; eta Jarduera Publiko Onena, uda honetan egindako gaueko bisita gidatu eta antzeztuarengatik.

Adiós Cultural aldizkariak antolatutako lehiaketak hainbat helburu ditu, besteak beste, Espainiako hilerrien interes historiko, sozial eta ingurumen-, arte- eta ondare-arloko interesa aintzatestea; hilerriak, gurekin bizi izan zen jendearen bizitzaz eta oroitzapenez betetako lekuak direla aldarrikatzea, hiriaren oso parte garrantzitsua izanik, eta kontserbatu eta balioetsi egin behar direla; herritarrak esparru horiek gordetzen duten ondare garrantzitsuaz kontzientziatzea, eta heriotzaren kontzeptua desdramatizatzea, bizitzako zikloaren parte gisa; eta baliabide turistiko gisa duten potentziala sustatzea.

Ingurumen-arloko ekimen onenaren lehen saria

Epaiaren arabera, Bilboko udal-hilerria bat dator CO₂an neutrala izateko, klima-aldaketarekiko erresilientea izateko eta ingurumen-kalitatean osasungarria izateko erronka betetzeko hiriaren Ingurumen Estrategiarekin. Horretarako, eguzki-plaka fotovoltaikoak instalatu ditu eta, 2022aren amaieran, errekuntza-ibilgailuen flota osoa ibilgailu elektrikoekin ordeztuko du.

“Bilbao Zerbitzuak-ek Hiriko Hilerria jasangarria izatea lortu du”, azpimarratu du Yolanda Díez Alkateordeak. Nitxoetarako hamar eraikinetako estalkian eta hilerriko bertako langileen aldagelen eraikineko bi isurkiko teilatuan egin da jarduketa. Instalazioak autokontsumo-erregimenean funtzionatzen du, sare elektrikoari konektatuta; hau da, soberako energia sarera pasatzen da, eta, horrela, soberakinak konpainia elektrikoaren fakturan konpentsatzea lortuko da. Horrela, Bilbao Zerbitzuak-ek ekoiztutako soberako energiatik etekinak lortzen ditu, kontsumitu behar ez baditu.

Bigarren fasean, Bilbao Zerbitzuak-ek 4 karga-puntu jarriko ditu ibilgailu elektrikoentzat, horietako 2 bisitarientzat eta beste 2 hilerriko mantentze-ibilgailuak kargatzeko. Era berean, 2 kontratazio-prozedura hasi ditu egungo errekuntza-ibilgailuen flota ibilgailu elektrikoekin erabat ordezteko. Ingurumeneko neurri jasangarri horiek guztiek Espainiako hilerri bateko Ingurumen-arloko Ekimen Onenaren kategorian irabaztea eragin dute.

Jarduera publiko onenaren hirugarren saria

Epaiak bi sari eman dizkio Bilboko kanposantuari. Bestea, Jarduera Publiko Onenaren kategoriako hirugarren saria izan da, uda honetan, uztailean hain zuzen ere, gauez egindako bisita gidatu eta antzeztuarengatik. Kategoria horretan irabazlea Kantabrian dagoen Castro Urdialeseko Ballena hilerria izan den arren, euren ekimen publikoei esker bigarren postua lortu duen Valentziako hilerria, eta hirugarren postuan berdinduta geratu diren Reuseko eta Bilboko hilerriak ere aipatu behar dira.

Joan den uztailean, Bilbao Zerbitzuak-ek Bizkaiko Arte Elkartearen laguntzarekin antolatutako bisita antzeztuaren bidez, ordu eta erdi inguruan, kanposantua ezagutzeko aukera izan zuten ehun bat pertsona bildu ziren Bilboko Hilerrian. Bisita hau Bilboko Udal Hilerria ezagutzera emateko eta gordetzen duen ondare garrantzitsua (kulturala, historiko-artistikoa, paisaia-ondarea eta hileta-ondarea) balioesteko egiten ari diren jarduera kulturaletako bat izan da.

Bisitan zehar, Hilerrian lurperatutako pertsonaia ospetsu askoren historia kontatzen zen, txistu eta musika klasikoarekin harmonizatutako antzezpenaren bidez. Bitartean, bertaratutako guztiak ilargiaren eta kandelen argitan ibili ziren inguruan, giroko soinuak, musika eta ekintza dinamikoak lagun.